معرفی سیستم آبیاری قطره ای

این جستار شامل 6 پاسخ ، و دارای 4 کاربر است ، و آخرین بار توسط  کارشناس لوله پلی اتیلن در 1 ماه، 3 هفته پیش بروز شده است.

در حال نمایش 7 نوشته (از کل 7)
  • نویسنده
    نوشته ها
  • #2051
    +1

    همیار محیط زیست
    مشارکت کننده
    2p

    در روش سیستم آبیاری قطره‌ای ، آب با فشار کم (حدود یک اتمسفر ) پس از گذشتن از دستگاه کنترل مرکزی ( در صورت نیاز توام با کود محلول ) بوسیله لوله‌هائی که در سطح زمین پخش شده ، پس از عبور از قطره چکانهایی که در محل های مناسب در مجاورت گیاه قرار داده شده اند ، بصورت قطره قطره و بطور ممتد به اندازه نیاز گیاه به خاک داده میشود .

    واحد کنترل مرکزی از دستگاه هائی تشکیل شده که آب پمپاژ شده را پس از تصفیه و افزایش کود ( در صورت لزوم ) و با کنترل دقیق میزان دبی جریان و تنظیم فشار وارد لوله اصلی شبکه آبیاری قطره ای می نماید .
    ۱ ـ پمپ
    ۲ ـ پایه شیر تنظیم فشار
    ۳ ـ شیرتخلیه هوا
    ۴ ـ شیر کنترل
    ۵ ـ تانک کود یا دستگاه تزریق کود
    ۶ ـ شیر لوله اصلی
    ۷ ـ فشار سنج
    ۸ ـ صافی
    ۹ ـ دبی سنج
    ۱۰ ـ لوله اصلی
    ۱۱ ـ شیرهای قطعات ( اتوماتیک یا دستی )
    ۱۲- لوله نیمه اصلی
    ۱۳ ـ لوله های لترال
    ۱۴ ـ بست ابتدائی
    ۱۵ ـ شیرهای شستشو دهنده

    واحد کنترل وسائل بکار رفته در دستگاه کنترل مرکزی عبارتند از

    ـ انواع صافی های آب : صافی توری ، صافی سیکلونی ، صلفی شن
    ـ انواع وسایل اندازه گیری میزان جریان ، شیرهای خودکار کنترل حجمی ، کنتور آب ، شیرهای خودکار کنترل زما نی ، شیرهای یکطرفه و در سیستم های مدرن آبیاری وسا ئل بصورت کا مپیوتری جهت کنترل و قطع و وصل شیرهای آب قطعات آبیاری بصورت اتوما تیک و با برنامه ریزی کامپیوتری
    ـ دستگاه تنظیم کننده فشار
    ـ شیر تخلیه هوا
    ـ دستگاه تزریق کننده : تانک کود ، جهت مصرف کود

    لوله‌های اصلی و لوله‌های نیمه اصلی این لوله‌ها معمولاً از جنس پلی اتیلن یا P . V . C یا آزبست می‌باشند ، لوله اصلی آبرا از دستگاه کنترل مرکزی به لوله‌های نیمه اصلی می‌رساند ( این لوله‌ها در عمق مناسب در خاک قرار داده می‌شوند

    لوله های رابط جنس این لوله ها معمولاً‌ از پلی اتیلن و بندرت از P . V . C میباشد که در عمق مناسبی از خاک قرار گرفته و آب را از لوله های نیمه اصلی ( یا اصلی ) گرفته و در لوله های فرعی که در سطح خاک و در امتداد ردیفهای کشت قرار دارند پخش میکند

    لوله‌های فرعی یا لترال ها این لوله ها از جنس پلی اتیلن نرم بوده که قطره چکا نها در محلهای مناسبی روی آن نصب می گردد

    قطره چکان‌ها روی لوله های فرعی نصب شده اند . نقش اصلی قطره چکان ها شکستن فشار آب داخل لوله فرعی و ریزش آن بصورت قطره قطره روی خاک می باشد

    لوله‌های فرعی قطره چکا‌نی در بعضی مواقع نقش لوله های فرعی و قطره چکانها در هم ادغام شده و در حقیقت لوله های فرعی با سوراخها ئیکه در آن تعبیه می شود و یا از ماده متخلخلی که ساخته می شود نقش قطره چکانها را نیز ایفاء میکند

    بست ابتدائی و انتهائی بست ابتدائی نوعی اتصال پلی اتیلنی می باشد که لوله فرعی را به لوله رابط وصل می کند و بست انتهائی انتهای لوله را می بند
    اتصالات لوله های پلی اتیلن بوسیله جوش و یا اتصالات مخصوص بهم متصل میگردد

    فشار شکن وسیله ای است که در صورت نیاز برای کاهش فشار آب در میسر جریان قرار داده میشود . فشار شکن دارای مکانیسم مخصوصی است که افزایش فشار آب بیش از حد مجاز در ورودی خود را کاهش میدهد ، بطوریکه بعد از فشار شکن فشار آب همیشه ثابت می ماند .

    #2052

    علاقه مند به پلی اتیلن
    مشارکت کننده
    1p

    انواع سیستم های آبیاری قطره ای

    1- سیستم آبیاری کلاسیک
    2- آبیاری غلتان
    3 – بیاری قرقره‌‌ای
    4- آبیاری دوار مرکزی
    5- آبیاری خطی
    6- آبیاری زیر زمینی تراوا
    7- آبیاری قطره‌ای ثقلی

    یک سیستم آبیاری معمولا از ایستگاه پمپاژ(قلب دستگاه)و لوله‌های اصلی و فرعی تشکیل می‌شود.
    1 –آبیاری قطره ای: شامل :پمپ/سیکلون/ پروانه/ فیلتر شن/ فیلتر توری/ تانک کود ،می‌باشد.
    موتور پمپ:ممکن دیزلی باشد که از پمپ گریز از مرکز استفاده می کنیم.
    پروانه:پروانه وقتی می چرخد از پمپ گریز از مرکز استفاده می کند و آب به سمت بیرون پرتاب می شود و بنابراین آب در آن قسمت انتها تحت فشار است و هرچه پروانه به سرعت بیشتری بچرخد فشار در آن قسمت بیشتر است و آب تا ارتفاع بالاتری می تواند برود. در پمپ های لجن کش که حاوی رسوبات است پروانه باید در آن جوری باشد که رسوبات درآن گیر نکند و پمپ های لجن معمولی پروانه دیگری دارد.
    سیکلون : آب باید تا حد امکان تصفیه شود و سیکلن برای تصفیه شن و لای موجود در آب استفاده می شود(از خاصیت گریز از مرکز می توان استفاده کرد)و در سیکلون چرخش آب باعث میشود رسوباتی که با آب وارد می شود رسوبات در وسط جمع می شود(از نیروی جانب از مرکز استفاده می شود)
    فیلتر شنی : استوانه ای دارد که ذرات شنی داخل آن قرار گرفته که آب وارد و از آن خارج می شود و رسو بات بین ذرات شنی گیر می کند.
    تانک کود : یکی از مزیت های یک سیستم آبیاری این است که می توان کود را به صورت محلول درآورد و داخل تانک قرار داده و این کود به تدریج در مزرعه پخش می شود و نیازی به دستگاه کود پاش نیست.
    فیلتر توری : دارای توری ظریفی است که آب ازآن عبور می کند و تمیز می شود.
    لوله اصلی : مثل یک خیابان اصلی می ماند که لوله های فرعی ازآن منشعب می شود.
    قطره چکان‌ها : روی لوله فرعی قرار می‌گیرند و۲ نوع قطره چکان داریم : 1 – روی لوله 2 – درون لوله
    داخل قطره چکان یک مسیر مارپیچ وجود دارد که که آب وارد شده و فشار آب شکسته شده و در آخر آب قطره قطره بیرون می آید و با فشار خارج نمی شود تا خاک شسته و تخریب نشود.

    #2053

    علاقه مند به پلی اتیلن
    مشارکت کننده
    1p

    دیگر سیستم‌های آبیاری قطره‌ای

    سیستم آبیاری قطره‌ای کلاسیک : دارای لوله‌های اصلی و فرعی می‌باشد و دارای آبپاش است که روی لوله‌های فرعی نصب می‌شود و می‌تواند دایم متحرک و یا نیمه متحرک باشد. انواع آبپاش‌ها:۱٫ آبپاش چرخان ۲٫ آبپاش ثابت انواع آبپاش‌های چرخان: 1- ضربه ای, 2-دنده ای ,3-عکس العملی
    انواع آبپاش های ثابت : آب افشانها . لنسر:چکش به نحوی ساخته می‌شود که وقتی آب به چکش بر می‌خورد باعث می‌شود که چکش به عقب و دوباره به جلو حرکت کند و آب پخش شود و دور خودش بچرخد.

    سیستم آبیاری غلتان : لوله‌ها در محور چرخ هایی قرار گرفتند که چرخ ها را می‌توان حرکت داد و جای دیگر مزرعه گذاشت وقتی چرخ حرکت می‌کند آبپاش دارای وزنه‌ای است که باعث می‌شود ثابت باشد و همیشه به سمت بالا باشد و ممکن بوسیله موتور حرکت کند یا دستی باشد و این آبیاری برای محصولاتی تا ارتفاع یک متر که به صورت ردیفی کاشته می‌شوند به کار می‌رود. و از ۴ قسمت تشکیل می‌شود : 1- موتور , 2- لوله اصلی , 3- چرخ‌ها ,4- آبپاش‌ها لوله اصلی از جنس آلو مینیم(AL) است طول لوله‌ها را می‌توان تا(۳۷۰)متر افزایش داد وظایف لوله اصلی:۱٫آب از درون آن حرکت می‌کند بعد به آبپاش ها می‌رسد ۲٫محور حرکت چرخ ها می‌باشد.

    سیستم آبیاری قرقره‌ای : یک آبپاش بزرگ داریم(تفنگ آبپاش)که این تفنگ آبپاش روی ارابه قرار گرفته و دارای یک لوله بزرگ است که دور یک قرقره می‌پیچد.قرقره طوری طراحی شده که با فشار آب لوله را جمع می‌کند و به سمت خودش می‌کشد.آبپاش کاملا ۴ طرف را آبیاری می‌کند(۳۶۰) و تفنگ آبپاش باید(۲۷۰)درجه را آبیاری کند و دور خود نچرخد و (۹۰)درجه خالی بماند و در نتیجه پشت سر خشک می‌ماند و غلتک‌ها روی مسیر خشک بر می‌گردند. برای آبیاری گیاه با ارتفاع کوتاه و بلند و در زمین با شیب ۱۰%استفاده می‌شود.

    سیستم آبیاری دوار مرکزی : شامل یک برج مرکزی است که مثل مرکز یک دایره عمل می‌کند و بالها که مثل عقربه ساعت حول این مرکز می‌چرخد و مزرعه‌ای را به مساحت ۵۰ هکتار و بیشتر را آبیاری میکند در اینجا آبپاش‌ها بر روی بال‌ها قرار گرفتند که به صورت لوله‌های عصا مانند پایین می‌آیند و آبپاش‌ها روی عصا قرار گرفتند و خاک شنی بهترین نوع خاک برای این آبیاری می‌باشد. اجزای آن ۵ قسمت دارد:۱٫برج مر کزی ۲٫بال ۳٫برج ها ۴٫بال اضافی ۵٫ آبپاش

    سیستم آبیاری خطی : مثل دوار مرکزی می‌باشد ولی به صور ت یک خط به سمت جلو و عقب آبیاری می کند و به صورت یک نوار روی مزرعه پاشیده می‌شود

    سیستم آبیاری تراوا : لوله‌ها در زیر زمین قرار می‌گیرند و لوله‌ها قرار گرفتند که آب از آن خارج شده و جذب خاک می‌شود و به این ترتیب برای شخم و رفتن به داخل زمین مشکلی نداریم و مشکلی که این سیستم دارد این است که بوسیله حیوانات جونده خورده شده آب داخل مزرعه هدر رفته و ما هیچ اطلاعی نداریم.

    سیستم قطره‌ای ثقلی : قطره چکان‌ها به نحوی ساخته شدند که نیازی نیست آب با فشار داخل فشار شکن بماند و مخزن هوایی احداث می‌شود و تحت نیروی آب یکبار آب پمپاژ می‌شود و حتی ممکن برای تامین فشار مورد نیاز از شیب زمین بتوان استفاده کرد.

    #2054

    پیام تهرانی
    سرپرست کل
    0p

    بارزترین مزیتهای آبیاری قطره‌ای

    آبیاری قطره‌ای درمقایسه با روشهای بارانی یا کرتی و جوی و پشته‌ای دارای محاسنی است که ازآن جمله می‌توان به این موارد اشاره کرد:

    ۱) بهره گیری بیشتر از منابع آب
    باتوجه به ماهیت و خصوصیات فنی روش آبیاری قطره‌ای ، مصرف آب در این روش کمتر از سایر روش‌های آبیاری است. در آبیاری قطره‌ای تنها بخشی از خاک اطراف بوته گیاه یا درخت آبیاری می‌شود. کاهش تبخیر از سطح خاک، عدم وجود روانآب سطحی وکنترل نفوذ عمقی از عواملی هستند که باعث کاهش مصرف آب و در نتیجه افزایش بازده آبیاری می‌شود. دراین روش قسمت های اضافی خاک معمولاً در روشهای سنتی مرطوب شده وآب آن بمصرف تبخیر یا تعرق علفهای هرز می‌رسد خشک باقی می‌ماند. در بعضی روشها مانند روش بارانی مقداری از آب پخش شده توسط آبپاشها مستقیماً در هوا تبخیر و یا توسط باد از مزرعه خارج میگردد (بادبردگی) حال آنکه در روش قطره‌ای چنین مواردی وجود ندارد. درروش قطره‌ای حتی در اراضی شیبدار و دامنه تپه‌ها نیز روانآب سطحی وجود نخواهد داشت زیرا معمولاً مقدار آبی که از قطره چکانها خارج می‌شود کمتر از شدت نفوذ است. عدم ایجاد سله در سطح خاکهای سیلتی از دیگر مزایای این روش است. با کنترل مقدار دبی در قطره چکان می‌توان از تلفات عمقی آب در خاک‌های شنی جلوگیری نموده و یا شدت پخش آب را متناسب با ظرفیت نفوذ خاکهای رسی تنظیم نمود. اخیراً در تعدادی از کشورهای جهان استفاده از پساب تصفیه شده فاضلاب‌های خانگی در آبیاری قطره‌ای معمول شده است که ازآن جمله می‌توان به کشورهای آمریکا و اسرائیل اشاره نمود . درکشورهای حاشیه خلیج فارس که با کمبود آب شیرین مواجهند کاربرد پساب تصفیه شده فاضلاب‌های خانگی و صنعتی برای آبیاری قطره‌ای درختان و گلکاری‌ها به سرعت روبه افزایش است. ازمدیریت‌هایی که در برخورد با آب شور اعمال می‌شود تناوب محصول، کشت گیاهان مقاوم به شوری ،آبشویی زیاد و برنامه‌ریزی آبیاری است که در آبیاری که در آبیاری قطره‌ای با تنظیم برنامه آبیاری وکوتاه کردن فاصله بین آبیاری‌ها این امکان وجود دارد که محیط رشد ریشه را همیشه مرطوب نگهداشته و نمک‌ها را از این منطقه دور کرد.

    ۲) رشد بهتر گیاه و افزایش محصول
    در آبیاری قطره‌ای نیازآبی گیاه بطور روزانه تأمین می‌شود لذا رطوبت خاک در منطقه توسعه ریشه‌ها در طول دوره رشد تقریباً ثابت باقی مانده و گیاه کمتر از نوسان‌های تنش آب صدمه می‌بیند. مقایسه مقدار محصول تولیدی در آبیاری قطره‌ای باسایر روش‌های نشان داده است که تولیدی محصول در این روش معمولاً بیشتر و یا حداقل مساوی با سایر روش‌ها بوده است. به عبارت دیگر آبیاری‌ قطره‌ای باعث کاهش مقدار محصول نمی‌شود.

    ۳) کاهش زیان وارده به گیاه در اثر شوری آب
    آبیاری قطره‌ای در استفاده از آب شور نسبت سایر روش‌های آبیاری ارجح است .این امر را می‌توان حداقل به ۳دلیل دانست. اول اینکه در روش قطره‌ای فاصله آبیاری‌ها کوتاه بوده و منطقه توسعه ریشه‌ها همواره خیس نگهداشته می‌شود . لذا محلول خاک که ریشه‌های گیاه آب و موادغذایی مورد نیاز خود را از آن دریافت می‌دارند تقریباً در طول دوره رشد گیاه رقیق مانده و غلظت نمک درآن کم است. حال آنکه درسایر روشها بدلیل زیاد بودن فاصله آبیاری‌ها خاک در روزهای قبل از آبیاری نسبتاً خشک بوده و محلول خاک از نظر نمک غلیظ می‌گردد. جذب آب در چنین شرایطی باعث وارد شدن نمک به داخل گیاه و صدمه زدن به آن می‌شود. دوم اینکه در آبیاری قطره‌ای برخلاف روش‌هایی مانند بارانی ، آب مستقیماً روی گیاه پاشیده نشده و یون‌های کلروسدیم موجود در سطح برگ که باعث سوختگی آنها شود تجمع پیدا نمی‌کند . سوم اینکه در آبیاری‌ قطره‌ای حجم مرطوب شده خاک که اصطلاحاً به آن پیاز رطوبتی گفته می‌شود بطرف خارج از گیاه روبه گسترش بوده و نمک نیز در جبهه رطوبت بطور مرتب از نقطه ریزش قطره چکان به خارج ازآن رانده می‌شود. بطوریکه اگر قطره چکان کنار گیاه و یا در جای مناسبی قرار گرفته باشد نمک از دسترس ریشه‌ها دور می‌شود. البته عدم استقرار صحیح قطره چکان می‌تواند برعکس نمک را بطرف ریشه‌ها رانده و باعث صدمه زدن به آن می‌شود.

    ۴) امکان بکارگیری کود و سم همراه با آب آبیاری

    درآبیاری قطره‌ای این امکان وجود دارد تا کودهای شیمیایی محلول را بتدریج و همراه با آب آبیاری در اختیار گیاه قرارداد . بدین ترتیب خطر شسته شدن کودها به عمق خاک و یا خارج شدن آنها همراه با روانآب سطحی وجود ندارد. افزایش کارایی مصرف کود در آبیاری قطره‌ای به دلیل مصرف کم کود است که فقط درکنار بوته یا درخت و در عمق توسعه ریشه‌ها وارد می‌گیرد و دیگری مربوط به زمان مصرف آن می‌باشد. بدین ترتیب که چون آبیاری بطور روزانه صورت می‌گیرد می‌توان کودپاشی را منطبق با مرحله‌ای از رشدکه گیاه شدیداً به آن نیاز دارد انجام داد .دلیل دیگر توزیع یکنواخت کود در منطقه ریشه‌ها و عدم شسته شدن کود به اعماق خاک است. علاوه بر کودها سایر مواد مانند قارچ کشها، حشره‌کش‌ها و یا علف‌کش‌ها را نیز می‌توان توام با آب وارد خاک نمود.

    ۵) جلوگیری از رویش علف‌های هرز
    در آبیاری قطره‌ای آب قبل از وارد شدن به سیستم ازصافی‌های مخصوص گذشته و تصفیه می‌شود. لذا امکان وارد شدن بذر علف‌های هرز به داخل زمین وجود ندارد. از طرف دیگر چون سطح سایه‌انداز گیاه آبیاری شده و قسمت‌های دیگر زمین خشک باقی می‌ماند شرایط برای رشد علف‌های هرز فراهم نمی‌باشد. البته در قسمتی از خاک که قطره چکان‌ها وجود دارند علف‌های هرز به سرعت رشد می‌کند که باید با استفاده ا زعلف کش‌ها یا روش‌های مکانیکی با آنها مبارزه کرد.

    ۶) نیاز کمتر به نیروی انسانی
    سیستم آبیاری قطره‌ای را به سادگی می‌توان خودکار نمود و نیاز آن را به کارگر کاهش داد. با استفاده از شیرهای برقی ،زمان قطع و وصل جریان آب برنامه‌ریزی شده و نیازی به کارگر برای انجام این کارها وجود ندارد.کاربرد همزمان کود و سم با آبیاری می‌تواند تا حد زیادی در نیروی کار مورد نیاز برای انجام کودپاشی یا سم پاشی صرفه‌جویی نماید. از محاسن دیگر آبیاری قطره‌ای این است که همزمان با عمل آبیاری کارگران می‌توانند در بین ردیف‌های گیاهی یا درخت‌ها رفت و آمد نموده و به انجام کارهای مربوطه بپردازند در صورتی که در سایر روش‌های آبیاری می‌بایست چند روزی صبر کرد تا خاک برای رفت و آمد کارگرها یا ماشین‌ها مناسب شود.

    ۷) صرفه جویی درانرژی
    سیستم آبیاری قطره‌ای در مقایسه با سایر روش‌های آبیاری تحت فشار به انرژی کمتری نیاز دارد .زیرا فشار آب در این سیستم بمراتب کمتر از سیستم بارانی است.

    #2057

    پیام تهرانی
    سرپرست کل
    0p

    شرایط محیطی در آبیاری قطره‌ای

    قبل از تصمیم‌گیری درمورد اجرا و بخصوص قبل از شروع طراحی سیستم آبیاری قطره‌ای باید وضعیت محیطی که قرار است سیستم درآن پیاده شود مورد آزمایش قرارگیرد. بر پایه این آزمایشها اولین تصمیم‌گیری این خواهد بود که آیا بطورکلی بکار بردن روش آبیاری قطره‌ای مفید خواهد بود یا خیر ,و اگر جواب این بررسی‌ها مثبت باشد مسلماً تاثیر زیادی در بهبود روش، حل مشکلات ، سازگاری طرح با وضعیت موجود و بهره‌وری از سیستم خواهد داشت . بررسی‌هایی که باید در این مورد انجام شود عبارتند از :
    – مطالعات آب وهوا
    – بررسی وضعیت خاک
    – مطالعه منابع آب

    – بررسی وضعیت زراعت و یا درختانی که آبیاری می‌شوند.

    آب و هوا : آبیاری قطره‌ای را می‌توان در هر نوع آب و هوای خشک، نیمه خشک، نیمه مرطوب و حتی وضعیت گلخانه‌ای و زیر پوشش‌های پلاستیکی بکاربرد. آبیاری قطره‌ای برای تمام مناطقی که در آن مقدار بارندگی کمتر از حد لازم برای رشد مطلوب و سودآور گیاه است مناسب می‌باشد. این روش را می‌توان بخصوص در مناطقی که هر ساله دوره‌های خشکی طولانی بوقوع می‌پیوندد یا تمام ماه‌های سال خشک می‌باشد و یا مقدار بارندگی کم و توزیع آن نامناسب است ، بکار گرفت. در زمان طراحی سیستم آبیاری‌قطره‌ای نه تنها مقدار بارندگی بلکه سرعت، جهت، و فراوانی و قوع بادها نیز باید در نظر گرفته شود زیرا طوفان‌های شدید بر رشد گیاه اثرات منفی خواهد داشت. علاوه بر آب و هوا،که برخصوصیات سیستم آبیاری قطره‌ای موثراست ،آبیاری قطره‌ای اثرات قابل ملاحظه‌ای بر اقلیم اراضی تحت آبیاری نیزدارد.

    وضعیت خاک و شیب زمین : بطورکلی انواع خاک‌های زراعتی – حتی خاک‌های شور و سدیمی – به شرط آنکه آب آبیاری ازکیفیت خوبی برخوردار باشد، با روش‌قطره‌ای قابل آبیاری هستند. بافت خاک از خصوصیات مهم و برجسته‌ای است که در هنگام طراحی سیستم باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین لازم است الگوی خیس شدن نیمرخ خاک که اصطلاحاً به آن پیاز رطوبتی یا حجم خاک خیس شده گفته می‌شود برای هر زمینی که قرار است با روش قطره‌ای آبیاری شود از قبل مشخص گردد. پیاز رطوبتی ممکن است از خاکی به خاک دیگر تفاوت زیادی نشان دهد. شکل پیاز رطوبتی به مقدار رس یا شن موجود در بافت خاک بستگی دارد. نفوذپذیری درخاک‌های شنی بطور عمده تابع نیروی ثقل است حال آنکه درخاک‌های رسی عامل اصلی تعیین کننده شکل پیاز رطوبتی خاک نیروی کاپیلاری یا مویینه‌ای است .این بدان معنی است که درخاک‌های شنی پیاز رطوبتی بصورت عمودی و باریک ولی درخاک‌های رسی بصورت نیمکره کوچک یا بزرگی است که مرکز آن در زیر قطره چکان قرار دارد. البته مرطوب شدن ناحیه‌ ریشه بندرت ازاین الگوها پیروی می‌کند. نیروهای ثقلی و مویینه‌ای فقط در وضعیتی عامل اصلی شکل پیاز رطوبتی خاک می‌باشند که دبی قطره چکان کم یا معادل سرعت نفوذ آب درخاک باشد اما میزان نفوذپذیری نه فقط با بافت خاک تغییر می‌کند بلکه رطوبت خاک نیز موجب تغییر آن می‌گردد بطوری که افزایش رطوبت خاک باعث کاهش نفوذپذیری نهایی می‌گردد. پستی و بلندی زمین تاثیر زیادی دراستفاده از روش آبیاری قطره‌ای ندارد اما اگر دبی قطره چکان زیاد باشد نه تنها آب در سطح زمین جاری خواهد شد بلکه مقدار شیب زمین یا پستی و بلندی آن در یکنواختی توزیع آب وکاهش یا افزایش فشار در لوله‌های فرعی تأثیر فراوان خواهد داشت. بنابراین در زمین‌هایی که اختلاف ارتفاع در آنها بیش از۵/۰ متر است تهیه یک نقشه توپوگرافی با خطوط تراز۵/۰ متری و مقیاس یک هزارم بسیار ضروری می‌باشد.

    منابع آب : در مورد آب باید خصوصیات زیر مورد توجه قرار گیرد:
    کیفیت : از مهمترین عوامل در تصمیم‌گیری برای انتخاب سیستم آبیاری‌قطره‌ای و تعیین نوع اتصالات در هنگام طراحی کیفیت آب است.
    کمیت : دومین عامل بخصوص در وضعیتی که وسعت زمین کشت شده زیاد باشد مسأله کمیت آب است. اگر کیفیت آب مطلوب باشد هرگونه زمین زراعی با هر نوع خاک را می‌توان به روش قطره‌ای آبیاری کرد. اما باید دید چه نوع آبی دارای کیفیت مطلوب است. آبی را که فاقد مواد معلق و محلول باشد و سوراخ‌های کوچک قطره چکان رامسدود ننماید می‌توان خوب به حساب آورد. درصورتی که آب محتوی چنین موادی باشد با قرار دادن صافی و سایر وسایل تصفیه باید کیفیت آن را تا حد قابل قبولی افزایش داد. آب‌های زیرزمینی برای استفاده در آبیاری قطره‌ای بیشتر مناسب‌ترند. گیاهانی مانند باغ‌های میوه، مرکبات، خرما و انگور که عمر طولانی دارند و با فاصله از یکدیگر کشت می‌شوند برای ‌آبیاری قطره‌ای مناسب‌ترند. البته برخی از گیاهان زراعی که درآنها فاصله بوته‌ها نسبتاً زیاداست مانند توت فرنگی، خیار، خربزه ، هندوانه و محصولات ردیفی مانند نیشکر ,ذرت ,سیب زمینی و غیره و یا آنهایی که عمری بیش از یکسال دارند و با فاصله کشت می‌شوند برای سیستم آبیاری قطره‌ای مناسب می‌باشند. در موارد اخیر اگر زارع برای آبیاری گیاهان ردیفی حتماً بخواهد روش قطره‌ای را بکارببرد می‌باید در فاصله ردیف‌ها تغییراتی بوجود آورد تا فاصله لازم برای لوله فرعی تامین شده باشد.قبل ازطراحی سیستم باید فاصله گیاهان روی ردیف‌ها و الگوی قرارگرفتن درخت‌ها و بوته‌ها مشخص گردد. ابعاد و شکل زمین اساس انتخاب طول و موقعیت لوله‌های فرعی و آرایش سیستم و شبکه آبیاری می‌باشد.

    #2135

    چگونه قطره چکان گرفته خود را باز کنیم؟ روش شماره ۱
    گرفتگی قطره چکان ها همیشه یکی از معضلات اساسی برای کشاورزانی است که از سیستم آبیاری قطره ای استفاده می کنند. این امر مخصوصا برای کشاورزان مناطق کم آب بیشتر اهمیت دارد زیرا عمدتا آب آنها شور بوده و یا دارای سختی بالایی است. گرفتگی قطره چکان دلایل مختلفی دارد سه عامل عمده آن عبارتند از :

    ۱- گرفتگی به علت رسوبات معلق و غیر محلول که به گرفتگی فیزیکی معروف است.

    ۲- گرفتگی به علت باکتری ها و جلبک ها که به آن گرفتگی بیولوژیکی می گویند.

    ۳- گرفتگی به علت مواد محلول در آب مانند مواد کلسیمی که به آن گرفتگی شیمیایی گفته می شود.

    گرفتگی در سیستم آبیاری به منابع آب بستگی دارد. به طور کلی منابع آب در ایران به دو دسته منابع زیر زمینی و منابع سطحی تقسیم بندی می شوند. کسانی که از منابع زیر زمینی استفاده می کنند اکثرا با گرفتگی ها شیمیایی مواجه هستند و در منابع سطحی بیشتر شاهد گرفتگی های فیزیکی و بیولوژیکی هستیم. البته این یک قانون کلی نیست و گاهی ممکن است در یک مزرعه هر سه نوع گرفتگی مشاهده شود.
    بیش از ۹۰ درصد گرفتگی های شیمیایی در سیستم های آبیاری معمولا از دو عامل کربنات کلسیم و آهن نشات می گیرد. کربنات کلسیم معمولا با تبخیر آب و افزایش دما یا PH صورت می گیرد. در نوک قطره چکان ها به علت کم بودن آب و در فصول گرم تبخیر زیادتر اتفاق می افتد و همین امر گرفتگی را بیشتر می کند. افزایش دما و یا افزایش PH که به آب خاصیت بازی می دهد نیز باعث رسوب کردن کربنات کلسیم می شود. عناصر آهن موجود در آب آبیاری با اکسیداسوین بیولوژیکی مواجه شده و رسوبات اکسید آهن را تشکیل می دهند و همین امر نیز موجب گرفتگی می شود.

    #2136

    چگونه قطره چکان گرفته خود را باز کنیم؟ روش شماره ۲
    البته امروزه تکنولوژی های ساخت قطره چکان ها بسیار پیشرفت کرده و قطره چکان هایی طراحی می شود که دارای گذرهای عریضی هستند و به نام قطره چکان های خود شوینده معروف هستند و به راحتی دچار گرفتگی نمی شوند و یا سیستم هایی طراحی شده است که با ایجاد میدان الکتریکی باعث جلوگیری از رسوب های یونی می شوند. اما با همه این تکنولوژی ها باز هم احتمال گرفتگی در سیستم وجود دارد بنابراین همیشه به کشاورزان و مهندسان کشاورزی توصیه می شود ترکیبی از روش های پیشگیری را استفاده کنند.
    روش های جلوگیری از رسوب آهن:
    برای جلوگیری از رسوب آهن می توان قبل از ورود آب به پمپ آن را به استخر هدایت نموده و عملیات هوادهی روی آب صورت دهیم این کار باعث اکسید شدن آهن موجود شده و اکسید آهن رسوب می کند و در کف استخر ته نشین می شود. برای عملیات هوادهی می توان از فواره در استخر نیز استفاده نمود.
    برای جلوگیری از انسداد آهن روش های شیمیایی نیز وجود دارد. برای این کار می توان از کلرین استفاده کرد. با تزریق کلرین به سیستم آبیاری می توان از رسوب شدن آهن در سیستم آبیاری جلوگیری نمود. در هنگام استفاده از کلرین باید مسایلی همچون تثبیت کلرین در خاک و حساسیت گیاهان توجه نمود. برای استفاده از کلرین حتما با یک کارشناس مشورت نمایید.

در حال نمایش 7 نوشته (از کل 7)

شما برای پاسخ به این جستار باید وارد تارنما شوید.