Paste your Bing Webmaster Tools verification code here

پاسخ به : معرفی سیستم آبیاری قطره ای

#2057

پیام تهرانی
سرپرست کل
0p

شرایط محیطی در آبیاری قطره‌ای

قبل از تصمیم‌گیری درمورد اجرا و بخصوص قبل از شروع طراحی سیستم آبیاری قطره‌ای باید وضعیت محیطی که قرار است سیستم درآن پیاده شود مورد آزمایش قرارگیرد. بر پایه این آزمایشها اولین تصمیم‌گیری این خواهد بود که آیا بطورکلی بکار بردن روش آبیاری قطره‌ای مفید خواهد بود یا خیر ,و اگر جواب این بررسی‌ها مثبت باشد مسلماً تاثیر زیادی در بهبود روش، حل مشکلات ، سازگاری طرح با وضعیت موجود و بهره‌وری از سیستم خواهد داشت . بررسی‌هایی که باید در این مورد انجام شود عبارتند از :
– مطالعات آب وهوا
– بررسی وضعیت خاک
– مطالعه منابع آب

– بررسی وضعیت زراعت و یا درختانی که آبیاری می‌شوند.

آب و هوا : آبیاری قطره‌ای را می‌توان در هر نوع آب و هوای خشک، نیمه خشک، نیمه مرطوب و حتی وضعیت گلخانه‌ای و زیر پوشش‌های پلاستیکی بکاربرد. آبیاری قطره‌ای برای تمام مناطقی که در آن مقدار بارندگی کمتر از حد لازم برای رشد مطلوب و سودآور گیاه است مناسب می‌باشد. این روش را می‌توان بخصوص در مناطقی که هر ساله دوره‌های خشکی طولانی بوقوع می‌پیوندد یا تمام ماه‌های سال خشک می‌باشد و یا مقدار بارندگی کم و توزیع آن نامناسب است ، بکار گرفت. در زمان طراحی سیستم آبیاری‌قطره‌ای نه تنها مقدار بارندگی بلکه سرعت، جهت، و فراوانی و قوع بادها نیز باید در نظر گرفته شود زیرا طوفان‌های شدید بر رشد گیاه اثرات منفی خواهد داشت. علاوه بر آب و هوا،که برخصوصیات سیستم آبیاری قطره‌ای موثراست ،آبیاری قطره‌ای اثرات قابل ملاحظه‌ای بر اقلیم اراضی تحت آبیاری نیزدارد.

وضعیت خاک و شیب زمین : بطورکلی انواع خاک‌های زراعتی – حتی خاک‌های شور و سدیمی – به شرط آنکه آب آبیاری ازکیفیت خوبی برخوردار باشد، با روش‌قطره‌ای قابل آبیاری هستند. بافت خاک از خصوصیات مهم و برجسته‌ای است که در هنگام طراحی سیستم باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین لازم است الگوی خیس شدن نیمرخ خاک که اصطلاحاً به آن پیاز رطوبتی یا حجم خاک خیس شده گفته می‌شود برای هر زمینی که قرار است با روش قطره‌ای آبیاری شود از قبل مشخص گردد. پیاز رطوبتی ممکن است از خاکی به خاک دیگر تفاوت زیادی نشان دهد. شکل پیاز رطوبتی به مقدار رس یا شن موجود در بافت خاک بستگی دارد. نفوذپذیری درخاک‌های شنی بطور عمده تابع نیروی ثقل است حال آنکه درخاک‌های رسی عامل اصلی تعیین کننده شکل پیاز رطوبتی خاک نیروی کاپیلاری یا مویینه‌ای است .این بدان معنی است که درخاک‌های شنی پیاز رطوبتی بصورت عمودی و باریک ولی درخاک‌های رسی بصورت نیمکره کوچک یا بزرگی است که مرکز آن در زیر قطره چکان قرار دارد. البته مرطوب شدن ناحیه‌ ریشه بندرت ازاین الگوها پیروی می‌کند. نیروهای ثقلی و مویینه‌ای فقط در وضعیتی عامل اصلی شکل پیاز رطوبتی خاک می‌باشند که دبی قطره چکان کم یا معادل سرعت نفوذ آب درخاک باشد اما میزان نفوذپذیری نه فقط با بافت خاک تغییر می‌کند بلکه رطوبت خاک نیز موجب تغییر آن می‌گردد بطوری که افزایش رطوبت خاک باعث کاهش نفوذپذیری نهایی می‌گردد. پستی و بلندی زمین تاثیر زیادی دراستفاده از روش آبیاری قطره‌ای ندارد اما اگر دبی قطره چکان زیاد باشد نه تنها آب در سطح زمین جاری خواهد شد بلکه مقدار شیب زمین یا پستی و بلندی آن در یکنواختی توزیع آب وکاهش یا افزایش فشار در لوله‌های فرعی تأثیر فراوان خواهد داشت. بنابراین در زمین‌هایی که اختلاف ارتفاع در آنها بیش از۵/۰ متر است تهیه یک نقشه توپوگرافی با خطوط تراز۵/۰ متری و مقیاس یک هزارم بسیار ضروری می‌باشد.

منابع آب : در مورد آب باید خصوصیات زیر مورد توجه قرار گیرد:
کیفیت : از مهمترین عوامل در تصمیم‌گیری برای انتخاب سیستم آبیاری‌قطره‌ای و تعیین نوع اتصالات در هنگام طراحی کیفیت آب است.
کمیت : دومین عامل بخصوص در وضعیتی که وسعت زمین کشت شده زیاد باشد مسأله کمیت آب است. اگر کیفیت آب مطلوب باشد هرگونه زمین زراعی با هر نوع خاک را می‌توان به روش قطره‌ای آبیاری کرد. اما باید دید چه نوع آبی دارای کیفیت مطلوب است. آبی را که فاقد مواد معلق و محلول باشد و سوراخ‌های کوچک قطره چکان رامسدود ننماید می‌توان خوب به حساب آورد. درصورتی که آب محتوی چنین موادی باشد با قرار دادن صافی و سایر وسایل تصفیه باید کیفیت آن را تا حد قابل قبولی افزایش داد. آب‌های زیرزمینی برای استفاده در آبیاری قطره‌ای بیشتر مناسب‌ترند. گیاهانی مانند باغ‌های میوه، مرکبات، خرما و انگور که عمر طولانی دارند و با فاصله از یکدیگر کشت می‌شوند برای ‌آبیاری قطره‌ای مناسب‌ترند. البته برخی از گیاهان زراعی که درآنها فاصله بوته‌ها نسبتاً زیاداست مانند توت فرنگی، خیار، خربزه ، هندوانه و محصولات ردیفی مانند نیشکر ,ذرت ,سیب زمینی و غیره و یا آنهایی که عمری بیش از یکسال دارند و با فاصله کشت می‌شوند برای سیستم آبیاری قطره‌ای مناسب می‌باشند. در موارد اخیر اگر زارع برای آبیاری گیاهان ردیفی حتماً بخواهد روش قطره‌ای را بکارببرد می‌باید در فاصله ردیف‌ها تغییراتی بوجود آورد تا فاصله لازم برای لوله فرعی تامین شده باشد.قبل ازطراحی سیستم باید فاصله گیاهان روی ردیف‌ها و الگوی قرارگرفتن درخت‌ها و بوته‌ها مشخص گردد. ابعاد و شکل زمین اساس انتخاب طول و موقعیت لوله‌های فرعی و آرایش سیستم و شبکه آبیاری می‌باشد.